Okoliczności ogłoszenia upadłości

Przedsiębiorcy zmagają się z problemami finansowymi coraz częściej, dlatego niekiedy trudno im rzetelnie ocenić, czy są one podstawą do ogłoszenia upadłości. Chęć dalszego prowadzenia firmy i nadzieja, że kłopoty mają charakter przejściowy najczęściej powodują, że dłużnik zbyt późno decyduje się na rozpoczęcie postępowania upadłościowego. Zwlekanie w tym przypadku jest początkiem kolejnych problemów – utrata płynności finansowej może być już tak duża, że niemożliwe będzie wszczęcie postępowania upadłościowego.

 

Kiedy wnioskować o orzeczenie upadłości

Warunkiem ogłoszenia upadłości jest niewypłacalność dłużnika – nie reguluje on w całości i terminowo swoich zobowiązań.

W przypadku osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, a którym ustawa nadaje zdolność prawną istnieje jeszcze jedna możliwość – niewypłacalność można ogłosić, gdy zobowiązania przekraczają wartość majątku dłużnika. Nieistotne jest w tym przypadku, że w dalszym ciągu wykonuje on zobowiązania i reguluje należności. Ten przepis nie dotyczy osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą. Niezmiernie ważne jest w tym przypadku oszacowanie posiadanego majątku i jego rzeczywistej wartości ekonomicznej. Tylko taka świadomość pozwoli nie przeoczyć momentu, kiedy firma staje się niewypłacalna.

Warto ponadto zaznaczyć, że niewypłacalność przedsiębiorcy nie musi odnosić się wyłącznie do aspektu finansowego. Równie ważne jest niewykonane w terminie zobowiązanie majątkowe o charakterze niepieniężnym – traktowane jest ono na równi z długami pieniężnymi. Najłatwiej zobrazować ten przypadek na przykładzie dewelopera, który nie wydaje terminowo sprzedanego mieszkania lub przewoźnika niedostarczającego powierzonej rzeczy.

Decyzja sądu o ogłoszeniu upadłości nie zawsze zostaje wydana, częstą praktyką jest również oddalanie wniosków dłużników. Dzieje się tak najczęściej w kilku przypadkach – gdy zaległości w regulowaniu zobowiązań nie przekraczają trzech miesięcy, a suma zobowiązań nie przekracza 10% wartości bilansowej przedsiębiorstwa. Również zbyt mały majątek dłużnika, niepozwalający na zaspokojenie wierzycieli jest powodem oddalenia wniosku. Do takiej sytuacji łatwo doprowadzić, jeśli dłużnik zbyt długo zwleka ze złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości. Rosnące zobowiązania i utrata płynności finansowej powodują, że nie stać go na wszczęcie postępowania upadłościowego.     

 

Obowiązek złożenia wniosku o upadłość

Po zaistnieniu przesłanek do ogłoszenia upadłości przedsiębiorca ma obowiązek zgłosić ten fakt i złożyć wniosek o upadłość. Prawo przewiduje termin maksymalnie dwóch tygodni od momentu zaistnienia niewypłacalności i jego nierespektowanie pociąga za sobą konsekwencje dla przedsiębiorcy. Odpowiada on wówczas za zaniechanie i szkodę wyrządzoną wierzycielowi. Niedopełnienie obowiązku może skutkować pozbawieniem dłużnika prawa do prowadzenia samodzielnej działalności gospodarczej na okres od 3 do 10 lat, pełnienia funkcji reprezentanta lub pełnomocnika przedsiębiorcy oraz członka rady nadzorczej. W przypadku zarządu spółki konsekwencje mogą być jeszcze bardziej dotkliwe, bo niezgłoszenie upadłości spółki skutkuje odpowiedzialnością karną przewidzianą w art. 586 kodeksu spółek handlowych.

Znajomość warunków ogłoszenia upadłości, stosowanie się do tych przepisów i monitorowanie finansów firmy jest zatem nie tylko dobrą wolą każdego przedsiębiorcy, ale również jego obowiązkiem.